BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

5 vragen aan Ton Backx

05 februari 2016

TU/e-hoogleraar Ton Backx is directeur van het Photonica Instituut dat vanaf januari 2016 van start is gegaan.

Wat is het Photonica instituut?
Het Photonica Instituut komt voort uit langlopend onderzoek door COBRA. Dat is een trendsettend researchinstituut op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). COBRA heeft wereldwijd een goede reputatie op het gebied van geïntegreerde fotonica, een van de toepassingen voor optische chips. Het gaat om razendsnelle communicatie, of chips voor medische, industriële en andere toepassingen die werken op basis van licht. De Brainportregio loopt in dat domein twee jaar vooruit op de rest van de wereld. Nu er zich een lucratieve miljardenmarkt aandient, is het belangrijk om die voorsprong niet alleen te behouden maar ook daadwerkelijk te verzilveren. Dat zijn de twee doelen van het Photonica Instituut. Wat Research betreft, starten we voorlopig onder de werknaam Integrated Nano Photonics. Als we eind april formeel opengaan, presenteren we de definitieve naam. De Development gaan we op gang brengen met het Photon Delta project. We willen een gunstig ecosysteem voor bedrijven creëren dat ze een sterke positie geeft om met fotonica aan de slag te gaan of hun activiteiten op dat gebied uit te breiden. Het moet een plek worden waar nieuwe kennis snel en gemakkelijk naar de markt wordt gebracht. Waar bedrijven en onderzoekers nauw kunnen samenwerken en waar partners, toeleveranciers, afnemers en investeerders elkaar vinden.”

Waar kunnen we het Photonica Instituut vinden?
“Het researchdeel zit op de TU/e campus. De bedrijvigheid die daar uit voortkomt, zal in eerste instantie ook op TU/e campus komen. Op het moment dat die bedrijven groeien, gaan ze richting High Tech Campus Eindhoven. Het researchgedeelte omvat nu circa 300 wetenschappers. Mijn inschatting is dat daar binnen vijf jaar nog minstens 300 wetenschappers/ontwikkelaars bij gaan komen. Wat bedrijven betreft, gaat het nu vooral nog om start ups en spin offs, bedrijven met relatief weinig werknemers. Maar we gaan producten ontwikkelen die er nu nog niet zijn. We gaan een nieuwe markt creëren met enorm veel potentie. Studies wijzen uit dat de huidige wereldmarkt voor fotonica in de volle breedte 600 miljard euro bedraagt. Die markt zal sterk groeien en in 2025 de 3000 miljard euro passeren. De markt voor geïntegreerde fotonica, de troef van de Brainportregio, komt in 2020 wereldwijd uit op 50 miljard euro en zal daarna eveneens sterk groeien.”

Welke industriesectoren worden daarbij als eerste benaderd?
“Fotonica is de aangewezen vervanger voor communicatie gerelateerde micro-elektronica waarop nu bijvoorbeeld computers, mobieltjes, auto’s en televisies draaien, maar het is tegelijk een doorbraaktechnologie die compleet nieuwe toepassingen mogelijk maakt. De eerst aangewezen sector voor deze technologie is datacommunicatie. Sinds de introductie van internet verdubbelt het dataverkeer zowat ieder jaar. De datacenters proberen dat bij te benen met paralelprocessing met steeds meer micro-elektronica en dat vreet energie. Momenteel gaat ruim 3 procent van de wereldenergie op aan datacentra. De verwachting is dat we daar komende jaren op vast gaan lopen. Fotonica kent niet alleen een veel hogere verwerkingssnelheid dan micro-elektronica, het verbruikt ook aanzienlijk minder energie per verwerkt bit aan informatie. Maar er zijn andere doorbraken denkbaar omdat je met licht bijzondere dingen kunt doen. Je kunt bijvoorbeeld bruggen, vliegtuigvleugels en vele andere constructies zeer nauwkeurig meten, chemische analyses veel goedkoper en veel sneller verrichten of onderscheid maken tussen gezond en ziek menselijk weefsel.”

Kan de Brainportregio rekenen op voldoende studenten die afstuderen met kennis van fotonica?
“Het antwoord daarop is volmondig ja. De TU/e trekt aanmerkelijk meer studenten dan een aantal jaren terug. In het collegejaar 2007/2008 zaten we net onder de 7000 studenten, nu zit de studentenpopulatie rond de 10.000. De faculteit Electrical Engineering, met veel kennis van fotonica, telde vroeger 60 instromers per jaar. Dat zijn er nu 300. De studie is bovendien zo ingericht dat uitval aan studenten minimaal is. We krijgen dus veel meer studenten die zich onder andere in fotonica gaan specialiseren. Omgekeerd werkt het ook: fotonica is een van de speerpunten van de TU/e waarmee we een significant aandeel studenten gaan trekken.”

Gaat de Brainportregio profiteren van fotonica of dreigt Azië het werk weg te slepen?
“We zijn zelf aan de zet. We hebben een kennisvoorsprong dus het zal afhankelijk zijn hoe slim we daarmee omgaan. De hele wereld herkent de potentie die schuilgaat in fotonica. Om die reden heeft president Obama vorig jaar 120 miljoen dollar vrijgemaakt om de achterstand van de Verenigde Staten op Europa in te lopen. De Amerikaanse industrie heeft dat budget met nog eens 500 miljoen dollar verhoogd. Daarbij is expliciet verwezen naar wat hier in Brainport gaande is. Ondanks die opkomende concurrentie houden we de kans om onze regio uit te laten groeien tot de kennisbron van de wereld op het gebied van geïntegreerde fotonica. Maar dan moeten we wel snel schakelen. Met het Photonica Instituut willen we dat realiseren.”