BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

Nierschade opsporen met handige biosensor

01 september 2016


Het deelnemende SensUs-team van de TU/e

In de Brainportregio werken zorgorganisaties, bedrijven en kennisinstellingen hand in hand om de gezondheidszorg te verbeteren en betaalbaar te houden. Hierdoor vinden innovatieve toepassingen sneller hun weg naar de zorgverlener en de patiënt en wordt de kwaliteit van leven verbeterd. Een mooi initiatief dat hierbij naadloos aansluit, is de internationale competitie SensUs van studenten van de Technische Universiteit Eindhoven. Bedoeld om de ontwikkeling van biosensoren te versnellen zodat handzame testen binnen handbereik komen van nierpatiënten.

Een biosensor is een klein instrument om eenvoudig en snel bepaalde stoffen te detecteren in lichaamsvloeistoffen als bloed of urine. Bekende voorbeelden van biosensoren die nu al gebruikt worden zijn glucosemeters voor diabetespatiënten of zwangerschapstesten. Biosensoren worden steeds belangrijker in de gezondheidszorg. Zorgverleners krijgen hiermee bijvoorbeeld in acute situaties snel informatie in handen om ter plekke behandelkeuzes te kunnen maken. Daarnaast maakt het ‘zelfzorg’ van patiënten mogelijk.

Creatieve ideeën

Om de ontwikkeling van biosensoren te versnellen richtte Menno Prins, TU/e-hoogleraar moleculaire biosensoren, de studentencompetitie SensUs op. “Studenten kunnen met heel creatieve ideeën komen”, vertelt Prins. “En het feit dat ook patiëntenorganisaties en grote bedrijven betrokken zijn bij SensUs vergroot de kans dat veelbelovende oplossingen ook daadwerkelijk in de maatschappij gebruikt kunnen worden.”

Nierpatiënten

SensUs is opgezet als pilot, maar door het enthousiasme en de resultaten staat nu al vast dat volgend jaar studententeams opnieuw de strijd met elkaar zullen aanbinden en het aantal deelnemers zal verdubbelen. Elk jaar komt een ander molecuul centraal te staan. Tijdens deze eerste editie moeten de biosensoren het molecuul creatinine meten, dat dient als een soort graadmeter voor het functioneren van de nier. Een hoge concentratie creatinine in het bloed kan duiden op nierschade. Met een dergelijke biosensor komt een handzame test voor patiënten binnen handbereik om thuis of bij de huisarts hun nierfunctie te controleren. Zo kan nierfalen in een vroeger stadium worden opgespoord.

T.E.S.T.

De TU/e doet zelf mee met een eigen SensUs-team onder de naam T.E.S.T. De teamleden bedachten een manier om een biosensor aan een mobiele telefoon te koppelen. Nierpatiënten zouden in de toekomst hiermee thuis met een smartphone-app en één druppel bloed de werking van hun nieren in de gaten kunnen houden. Met dit idee won het team eerder al prijzen bij zowel de TU/e Contest als de BrainsAward 2016.

SensUs

Aan de eerste editie van SensUs doen vijf Europese universiteiten mee. Behalve de TU/e doen ook het Imperial College (Engeland), Uppsala University (Zweden), Technical University of Denmark (Denemarken) en de KU Leuven (België) mee. Alle studenten hebben in de afgelopen acht maanden, onder begeleiding van onderzoekers, een nieuwe biosensor ontwikkeld. Op zaterdag 10 september komen alle teams bij elkaar in de Brainportregio om hun product te presenteren. Dit slotevenement in het Auditorium van de TU/e is voor publiek toegankelijk. Zowel de competitie als de afsluitende bijeenkomst is helemaal zelf door een apart team van TU/e-studenten georganiseerd. (Zie ‘5 vragen aan Nikki Valckx en Tamar van Asch’). Tijdens de bijeenkomst die om 12.00 uur begint, worden lezingen gegeven en zal een winnaar uit de bus komen. Er zijn prijzen voor de werking van de sensor (performance), originaliteit, toepassingsgerichtheid en inspiratie van het algemeen publiek dat zelf mag stemmen. Voor die laatste prijs wordt tijdens het evenement gestemd door het aanwezige publiek.