BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

TU/e werkt aan innovatief borstonderzoek

31 oktober 2016

Jaarlijks laat circa een miljoen vrouwen in Nederland zogeheten mammogrammen maken om eventuele borstkanker op tijd te ontdekken. Het is een onprettige procedure, die werkt met röntgenstraling. Onderzoekers aan de TU Eindhoven werken aan een ‘borstvriendelijke’ methode, zonder straling, die nauwkeuriger is, en 3D-beelden oplevert in plaats van 2D. Ze publiceerden hun ‘proof of concept’ eerder deze maand in het online journal Scientific Reports en onderstrepen daarmee het maatschappelijke belang van Brainport als hotspot van medische innovatie .

Bij de gangbare screeningmethode wordt de borst tussen twee platen geklemd om een of meer goede röntgenfoto’s te maken. Behalve onaangenaam is dit niet zonder risico. De gebruikte röntgenstraling zelf kan bijdragen aan het ontstaan van kanker. Bovendien is vaak niet duidelijk of de geconstateerde afwijking kanker is of niet. Meer dan twee derde van de gevallen waarbij er iets zorgwekkends te zien is op de röntgenfoto’s, is fout-positief: er blijkt na analyse van biopten geen kanker te zijn. Daarom zoekt de wetenschap naar alternatieven.

Echografie

Onderzoekers van de TU Eindhoven hebben nu een belangrijke wetenschappelijke horde genomen naar een nieuwe technologie. Daarbij ligt de patiënt op een tafel en de borst hangt vrij in een kommetje. Met speciale echografie (niet hoorbare geluidsgolven) wordt dan een 3D-beeld gemaakt van de borst. Eventuele kanker is op de gegenereerde beelden duidelijk herkenbaar; de onderzoekers verwachten daarom dat er veel minder fout-positieve uitslagen zullen zijn.

Bubbels

De nieuwe technologie bouwt voort op de aan de TU/e ontwikkelde patiëntvriendelijke opsporingstechniek voor prostaatkanker. Bij deze methode spuit de arts bij de patiënt ongevaarlijke microbubbels in. Met een echoscanner is precies te volgen hoe deze bubbels door de bloedvaten van de prostaat stromen. Doordat tumoren een andere bloedvatenstructuur hebben dan gezond weefsel, wordt zichtbaar of er tumoren zitten, en waar. Deze methode werkt goed voor de prostaat, en wordt momenteel breed getest in ziekenhuizen in Nederland, China en binnenkort ook in Duitsland. Voor borstkanker was de methode tot nu toe nog niet geschikt, doordat de borst een te groot en beweeglijk orgaan is, wat de mogelijkheden met een standaard echoscanner ernstig beperkt.

Toepassing

De onderzoekers zijn momenteel doende om een internationaal, sterk medisch team samen te stellen om klinische onderzoeken te gaan doen. Toepassing in de praktijk is nog zeker tien jaar weg, verwachten de onderzoekers. Zij voorzien bovendien dat de ontwikkelde technologie waarschijnlijk uiteindelijk niet alleenstaand zal werken, maar in combinatie met andere technieken, waardoor samen een betere visualisatie ontstaat. Een van de kandidaten hiervoor is elastografie. Dit is een andere variant van echografie, waarbij het verschil in stijfheid van tumor en gezond weefsel gebruikt wordt om kanker op te sporen.

Het wetenschappelijke artikel is te lezen op de website van Scientific Reports: