Brainport Eindhoven op het shirt van PSV.

Nederlandse topbedrijven en PSV slaan handen ineen voor Brainport Eindhoven.

Lees meer over deze innovatieve, vernieuwende samenwerking

Vijf vragen over opslag van groene stroom in fuels

‘Van proefdraaien in Brainport naar een technologie voor de wereld’

Brainport Eindhoven werkt aan een revolutionaire methode om duurzaam opgewekte elektriciteit om te zetten in schone chemische brandstoffen. Het basisprincipe daarvoor is het opslaan van elektriciteit in een vloeistof of fuel. We hebben het over een technologie die, eenmaal inzetbaar op industriële schaal, de energietransitie kan helpen voltooien.

Dit is een serie interviews aan de hand van vijf vragen over de belangrijkste thema’s uit de Brainport Nationale Actieagenda. Deze keer: opslag van groene stroom in fuels, met aan het woord Frits van Hout, lid van de Raad van Bestuur van ASML en bestuurslid van Stichting Brainport.


Groene stroom opslaan in een fuel; hoe gaat dat in z’n werk?

“Je haalt CO2 uit de lucht, en in combinatie met duurzame elektriciteit en water kun je daar chemische producten of fuels van maken die qua eigenschappen gelijkwaardig zijn aan fossiele brandstoffen. Het grote verschil is dat je bij het gebruik ervan alleen de CO2 uitstoot die je er eerder in hebt gestopt: dus ben je circulair, CO2-neutraal bezig.”

Wat is de meerwaarde van fuel technologie?

“Zonnecellen werken niet in het donker en een windmolen draait alleen als het waait. Daarom sluit het aanbod aan energie niet altijd aan op de vraag – de missing link nu in de energietransitie. De oplossing ligt in het opslaan van elektriciteit op momenten dat er meer dan genoeg wordt geproduceerd. In hoeveelheden waarmee je niet alleen dag en nacht, maar ook meer en minder energierijke jaargetijden kunt overbruggen. Dan heb je het over hele grote benodigde buffers. Fuels kunnen daar op een efficiënte manier in voorzien. Denk daarbij aan energiecentrales bestaande uit fuel reactors en opslagtanks die zijn gekoppeld aan een windmolenpark of solar veld.

Omdat je met deze circulaire fuels als het ware elektriciteit kunt tanken, open je daarmee ook nieuwe mogelijkheden voor mobiel gebruik van duurzame elektriciteit. Niet alleen voor groot transport, zoals bussen, vrachtwagens, schepen en vliegtuigen, maar ook als gaat om schone energie voor huishoudens en industrie, bieden fuels uitkomst.”

Waarom past het ontwikkelen van fuel technologie in Brainport Eindhoven?

“We hebben verstand van hightech systemen en materialen en beschikken over de vereiste specifieke chemische kennis. Maar dat niet alleen. Net zo belangrijk is, dat we gewend zijn aan topdown systeemdesign. Dat houdt in: vertrekken vanuit een concept dat je vervolgens modulair invult, waarbij verschillende partijen specialistische onderdelen voor hun rekening nemen. In Brainport Eindhoven zijn we groot geworden in nieuwe technologieën door op deze manier te werken: in goede onderlinge afstemming en met de flexibiliteit om gezamenlijk bij te sturen mocht er op een deelgebied iets vastlopen of zich juist een nieuwe technologische kans voordoen. Het is de unieke ‘Brainport way’ – ik kom op veel plekken in de wereld en zie dit nergens zo – om zowel snel als goed tot een compleet systeem te komen.”

“Wat Brainport Eindhoven verder tot een kansrijke ontwikkelaar maakt, is de te behappen omvang van de regio: bestuurlijk gezien overzichtelijk en tegelijkertijd, met pakweg een miljoen inwoners, groot genoeg om als living lab te dienen. Werkt fuel technologie in Brainport, dan werkt het overal ter wereld.”

Wat gebeurt er nu al in de regio op het gebied van fuels?

“Er lopen experimenten met verschillende duurzame fuels. Zo buigt een studententeam van TU/e zich over mierenzuur. Een testbus van VDL kan daar al stukjes op rijden. Verder staat er technologisch nog van alles in de kinderschoenen met veel onderzoek bij TNO, TU/e en DIFFER, maar aangetoond is dat we te maken hebben met een veelbelovend, operationeel te krijgen proces.”

Wat is er nog meer nodig om fuel technologie van de grond te krijgen?

“Eerst en voor alles: systeemregie. Duidelijkheid wat betreft de route waarlangs Nederland een niet-fossiele toekomst wil realiseren. Onzekerheid over of een bepaalde technologie uiteindelijk wel in het plaatje past, is een enorme belemmering. Het maakt investeerders terughoudend. En ga je her en der losse dingen ontwikkelen, dan krijg je een allegaartje, wat maar zelden goed functioneert. Brainport Eindhoven neemt graag de leiding, om, met alle ervaring die we hebben met topdown systeemdesign, deze technologie te versnellen. Grote kans dat we daarmee wereldwijd kunnen helpen de duurzame energieketen te sluiten en voor Nederland een forse, nieuwe economische activiteit kunnen opstarten.”