BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

Brainport moet vooral adaptief zijn om voorop te lopen


Gaat het lukken?

Ik weet het niet.
Heb ik er vertrouwen in?
Ja hoor.
Is het gemakkelijk?
Nee.

Imke Carsouw met zichzelf in gesprek over de nieuwe koers die Brainport Regio Eindhoven heeft ontwikkeld voor de toekomst. Geen dikke Bijbel met regels en richtlijnen, maar een verhaal dat moet inspireren. De vertrouwde Triple Helix tussen bedrijfsleven-kennisinstellingen-overheid verandert in een gigantisch netwerk met continu wisselende coalities. Waarin burgers, klanten, consumenten, investeerders, designers, kunstenaars en corporaties participeren. Een slimme en sterke regio is namelijk niet meer voldoende. Flexibiliteit en aanpassingsvermogen zijn vereist om economisch voorop te blijven lopen in een snel veranderende wereld.

“Het is nauwelijks voor te stellen, maar amper vijf jaar geleden was er geen iPad. En tegenwoordig kunnen de meeste mensen niet meer zonder. Een klein, handig apparaat dat meegaat in de schoudertas en waarmee je de wereld binnen handbereik hebt. Een mail naar Tokio, het laatste nieuws of een foto van je dochter? Alles verschijnt eenvoudig op je scherm. Of neem de smart Phone waarmee we op een heel andere wijze met elkaar communiceren. De verwachting is dat we binnen tien jaar voor duizend euro een computer kunnen kopen die even slim is als het menselijk brein. En over nog eens tien jaar voor hetzelfde geld er eentje kunnen aanschaffen die net zo slim is als de hele wereld bij elkaar! De technische ontwikkelingen gaan razendsnel. Ze veranderen onze levens en de wereld om ons heen. Zó snel, dat stilstaan achteruitgang betekent. Dat is soms beangstigend, naar het biedt tegelijkertijd heel veel kansen. Brainport Regio Eindhoven is nog steeds een van de slimste regio’s in de wereld. Met heel veel R&D waar we trots op mogen zijn. We hebben onze kennis omgezet in economisch succes. Zijn van slim naar slim én sterk gegroeid. Maar om in deze snel veranderende wereld mee te doen en vooral voorop te blijven lopen, is ook dat niet meer voldoende. We moeten daar bovenop adaptief zijn. Dat is de kern waar omheen we onze nieuwe koers voor de toekomst gaan ontwikkelen.”

Cijfers
“Waarom nu? Omdat het nú goed gaat in Brainport. We hebben de afgelopen tien jaar enorm veel opgebouwd. Dat heeft, zeker economisch gezien, zijn vruchten afgeworpen. Maar succes uit het verleden biedt geen enkele garantie voor succes in de toekomst. Dat is weliswaar een cliché, maar wel eentje die we ons goed moeten inprenten. Als je macro-economisch kijkt naar de afgelopen tien jaar, dan zijn we anderhalf keer harder gegroeid dan de rest van Nederland. We hebben zeven procent meer starters, het publieke R&D is verdubbeld, de werkeloosheid is altijd onder het landelijke gemiddelde gebleven, zelfs in tijden van economische dips. De cijfers van Brainport bewijzen het. We hebben echt iets opgebouwd sinds de jaren negentig. De jaren dat DAF failliet ging en Philips massaal mensen moest ontslaan.

Eens in de zoveel tijd moeten we even pas op de plaats maken en ons afvragen: waar staan we als regio? Waar zijn we goed in? Hoe ziet onze toekomst eruit? Waar gaan we voor? De laatste strategie voor onze regio, Brainport Navigator, dateert van 2005. Tussendoor hebben we, op verzoek van het kabinet, ook een verhaal gemaakt voor heel Zuidoost-Nederland met de titel Brainport 2020. Dat verzoek vanuit Den Haag maakte ons destijds ongelooflijk trots, en terecht. Maar die pioniersfase zijn we nu wel voorbij. We zijn niet meer op zoek naar erkenning. Nederland en de rest van de wereld kent intussen onze kracht. We zijn een sterke regio. Volwassen, maar niet belegen. Anno 2015 geven we ons daarom zelf de opdracht om met een nieuwe koers te komen. Omdat wij denken dat het nu nodig is.

Multi Helix
Als je adaptief wilt zijn, moet je meebewegen. Sneller wisselen en slimme coalities aangaan. Je moet van Triple Helix naar Multi Helix. Niet langer een driehoek tussen overheid-bedrijfsleven-onderwijs vormen, maar burgers, klanten, consumenten, investeerders, designers, kunstenaars en corporaties erbij betrekken. Uitproberen, mis durven laten gaan en weer doorgaan. We zoeken een nieuwe weg naar de toekomst. Die willen we samen afleggen.
Als de TU/e of Fontys hun buitenlandse studenten langer in de Brainportregio willen houden, dan denken we graag mee. Maar je moet natuurlijk wel in gesprek mét die buitenlandse studenten en mét de woningcorporaties. Luisteren naar hun wensen en ideeën. Net zoals bedrijven met klanten en investeerders in gesprek moeten om een nieuw product op de markt te brengen. De traditionele modellen werken niet langer door de snelle veranderende markten. Als regio moet je daar een nieuwe koers op afstemmen.

Inspireren
Die nieuwe koers moet inspireren, niet sturen. Een programmatische, strak geregisseerde aanpak is niet meer van deze tijd. Het is geen statisch beleidsplan, maar een dynamisch gesprek met de regio. Een dialoog tussen alle partijen die door blijft gaan en ruimte schept om continu te vernieuwen. We hebben Brainport altijd beschouwd als een business to business merk. Ik vind dat een beetje achterhaald. In mijn ogen zou het eerder ‘human to human’ moeten zijn. Stel je voor dat we het in deze regio voor elkaar krijgen om onze chronisch zieke ouderen langer thuis te laten wonen zonder dat ze vereenzamen. Met technologie die dankzij slim design gemakkelijk te gebruiken is. Dat zorginstellingen hierdoor anders gaan werken en hun organisatie ingrijpend kunnen veranderen. Dat onze inwoners daarvan als eerste baat bij hebben. Dan bereiken we niet alleen technologische, maar ook organisatorische en sociale innovatie. Dan leveren we niet alleen een bescheiden bijdrage aan het gezondheidsvraagstuk over de hele wereld, maar genereren tegelijk enorme marktkansen voor het bedrijfsleven en de corporaties in Brainport.”

Ambassadeurs
“Je kunt eenzelfde grootschalig ‘living lab’ ook opbouwen rond het thema mobiliteit. Geef 50.000 automobilisten in onze regio toegang tot nieuwe technieken, laat ze beleven hoe ze files kunnen ontwijken, hoe ze veiliger over straat rijden, hoe ze eventueel openbaar vervoer kunnen gebruiken. Of neem energie uit zonnecellen. Brainport behoort op dat gebied tot de wereldtop. Het zou toch prachtig zijn als we hele wijken in Brainport op een slimme manier duurzaam maken? Tijdens een renovatie compleet nieuwe daken met zonneceltechnologie integreren. Ook hiermee stimuleer je innovatie, organisatorische vernieuwing en nieuwe afzetmarkten. Zulke ‘Grand Challenges’ vragen om een integrale aanpak van business, people, technology tot basics. Alles zit er in. En de ervaringen van automobilisten en wijkbewoners zijn goud waard. Ze openen letterlijk nieuwe wegen naar innovatie. Naar producten waar de rest van de wereld verlangend naar uitkijkt. En wie zijn dan de beste ambassadeurs van Brainport? Onze inwoners, die zelf als eerste ervaren hoe technologie hun leven kan verbeteren. Die zich verbonden voelen met hun regio en die trots uitstralen. Dat zijn mooie dromen om te realiseren.”

DNA
“Voor alle duidelijkheid: We richten ons op het versterken van de economie van de Brainport regio. Maar de maatschappelijke problemen van nu zijn de marktvensters van de toekomst. We richten ons bijvoorbeeld op Grand Challenges in de gezondheidszorg, mobiliteit en energie. Misschien de voedselindustrie. Met we, bedoel ik de stichting Brainport. Vijftien topmensen van bedrijven, kennisinstellingen en overheden. Geen bestuurders in een ivoren toren, maar inwoners van Brainport die intensief verkennen en heel veel verschillende partijen betrekken bij het uitstippelen van die nieuwe koers. Tegelijkertijd waken ze over het DNA dat Brainport zo bijzonder en succesvol maakt. We moeten blijven investeren om ons woon- en werkklimaat op topniveau te houden. Om voldoende kenniswerkers in deze regio te hebben en goed opgeleide vakmensen uit het mbo. Zorgen voor voldoende financiering om start ups te ontkiemen en bestaande bedrijven versneld te laten groeien.

Think Tomorrow
“We hebben de nieuwe koers in juni tijdens de Dutch Technology Week gelanceerd. Het thema van de DTW was dit jaar ‘Think Tomorrow’. Een actueel onderwerp omdat we ons bewust moeten voorbereiden op een snel veranderende wereld. Een omgeving waarin de vertrouwde patronen en structuren wegvallen. Dat geeft turbulentie en zorgt wellicht voor angst. Maar we moeten niet bang zijn voor die ontwikkelingen. Wij hebben de kracht in deze regio om die toekomst zelf vorm te geven. Als we openstaan voor een nieuwe manier van studeren en werken. Als we ons unieke DNA, opgebouwd uit hightech, design, open innovatie en samenwerking inzetten. Als we bereid zijn nieuwe markten te betreden. Dan creëren we meer economische groei en meer banen voor de burgers van Brainport.”

“Natuurlijk is een dynamische koers waar we nu voor kiezen nooit af. Dat is goed. Dat houdt ons scherp. Als ontwikkelingsmaatschappij blijft Brainport Development het vliegwiel om dingen aan te zwengelen, mensen bij elkaar te brengen, partijen te verbinden. We hebben de organisatie vanaf het nieuwe jaar voorbereid en aangepast op de nieuwe koers. We staan klaar om nog flexibeler en sneller in te spelen op de veranderingen die de regio van ons vraagt. Zodat we ook in de toekomst weer momenten beleven waarop we trots kunnen zijn. Om samen op zijn tijd een feestje te vieren om de geweldige resultaten die we als regio bereiken. We blijven per slot van rekening toch ook Brabanders.”