BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

De toonaangevende digitale generatie en blended leren

Eigenlijk is de weg naar het nieuwe leren vooral een kwestie van – jawel - leren. Leren over voortschrijdende mogelijkheden, leren over afwijkende inzichten, leren over de belevingswereld van kinderen en vooral ook leren van én met elkaar. Al deze en meer aspecten komen dan ook aan bod tijdens de tweede editie van het Kennisfestival ‘Leren in Brainport’, op 11 oktober in het Evoluon in Eindhoven. Een (nog altijd) futuristische locatie om de toekomst van innovatief leren te presenteren, bespreken, bekritiseren en – uiteindelijk - vorm te geven. Waar anders eigenlijk dan in de vooruitziende Brainport regio?

Aan het woord: Martin van Acht, directeur ingenieursbureau TEGEMA en prof. dr. Perry den Brok van de TU/e

Hoofdrolspelers tijdens het Kennisfestival #2 zijn ondernemers, onderwijsinstellingen en de overheid, maar in de praktijk zijn het juist de leerlingen die de toon aangeven. Dat is in ieder geval de ervaring van Martin van Acht, directeur van ingenieursbureau TEGEMA (Hightech en medical technology). Naast zijn dayjob maakt hij al veertien jaar deel uit van de medezeggenschapsraad van de school van zijn kinderen (‘ik heb er vier, dus dan maak je een lange onderwijsperiode mee’), is hij sinds enkele jaren voorzitter van de overkoepelende GMR (Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad) van SKPO Eindhoven e.o. én lid van de Commissie van Toezicht Brainportscholen. “Dat er nu veel technologische veranderingen plaatsvinden in het onderwijs, komt grotendeels door de invloed van de leerlingen. Zij behoren tot de digitale generatie, zijn als het ware inboorlingen van een wereld waarin wij slechts immigranten zijn. Voor hen is technologie in het dagelijks leven al lang gemeengoed. Neem bijvoorbeeld lesgeven met ipads, dat is zeker niet door docenten ingebracht.”

Nieuwsgierigheid

Met alle respect voor die docenten overigens, haast Van Acht zich erbij te zeggen. “Maar het is logisch dat zij weinig tot geen passie voor techniek hebben, anders hadden ze wel een technische studie gekozen. Dus je kunt ook niet van hen verwachten dat ze die passie overbrengen in de klas. Daar ligt een taak voor ondernemers, zeker in onze hightech regio, want zij hebben baat bij de nieuwe aanwas.” Zodoende stelt Van Acht regelmatig de deuren van zijn bedrijf open voor snuffelstages en andere kennismakingen tussen onderwijs en bedrijfsleven. “Tegelijkertijd ben je als bedrijf verplicht om die digitale generatie straks een comfortabele positie te bieden. Ook daarom moeten ondernemers betrokken zijn bij de basis, zodat we weten wat onze toekomstige medewerkers bezighoudt, waar ze nieuwsgierig naar zijn. Want ruimte voor nieuwsgierigheid, of leergierigheid, stimuleert creativiteit. En juist daarmee blijf je voorop lopen!”

Bijblijven

Waar ze al flink bezig zijn met onderwijsinnovatie en technologisch onderwijs, is bij de TU/e. Hoogleraar-directeur van de Eindhoven School of Education (de lerarenopleiding) en Eindhovens leider van het 4TU Centre of Engineering Education prof. dr. Perry den Brok onderhoudt daarover goed contact met de andere Nederlandse technische universiteiten. “We ervaren allemaal veel en vooral ook dezelfde veranderingen, zoals de toename van en grotere diversiteit aan studenten en natuurlijk de razendsnelle ontwikkelingen binnen de technische vakgebieden. Dat vraagt om slimmer onderwijs en voorbereiding van docenten, plus continu bijblijven. Dus we hebben de koppen bij elkaar gestoken en houden regelmatig inspiratie- en scholingsdagen om kennis uit te wisselen. Maar ook hebben we een fonds waaruit docenten geld kunnen aanvragen om hun vakken te vernieuwen.”

Blended leren

Daaruit kwamen al twee specifieke aandachtspunten: flexibilisering van opleidingen en nieuwe mogelijkheden voor coaching van studenten via big data. “Leren wordt individueler en vraagt meer eigen initiatief, zelfstandigheid en samenwerking van de student. Om dan goed zicht te hebben op de voortgang van studenten, houden zij en wij activiteiten in een elektronische leeromgeving bij. Zo zien we waar zij mee bezig zijn en kunnen wij aanvullende feedback geven. Vergelijk het met een webwinkel, die op basis van een aankoop adviseert over andere interessante producten.” Dat brengt natuurlijk wel belangrijke vraagstukken over privacy met zich mee. “Daar moeten we goed over nadenken en netjes mee omgaan”, aldus Den Brok. Bovendien blijft ook persoonlijk contact tussen student en docent onontbeerlijk, benadrukt hij. “We zoeken naar de beste vorm van het zogeheten ‘blended leren’; meekijken via ICT in combinatie met face tot face contact.”

Foto Perry den Bok: Bart van Overbeeke

Dubbele focus

Volgens Den Brok is het belangrijk om als onderwijsinstantie een dubbele focus te hebben: “Vraag naar interessante ideeën binnen je eigen organisatie, daag je medewerkers uit om kritische vragen te stellen en waardeer hun expertise. Maar kijk niet alleen door je eigen kokertje, ben ook benieuwd naar je ‘concurrenten’ in binnen- en buitenland. Wat doen zij en hoe kun je dat wellicht aanpassen voor je eigen instelling? Treed dus letterlijk en figuurlijk buiten de grenzen van je eigen omgeving, blijf de boel op z’n kop zetten.”etten.”

Meer weten over innovaties in het onderwijs? Kom naar Kennisfestival Leren in Brainport op 11 oktober. Klik hier om aan te melden.