BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

Over muizen en muskusratten. Maak kennis met Chloe Rutzerveld!

Voor haar vernuftige culinaire experimenten combineert Chloé Rutzerveld (1992) wetenschap, technologie en design om voeding te maken die efficiënter, gezonder en duurzamer is. Wat haar echter vooral onderscheidend maakt, zijn haar geheime ingrediënten – regelbrekende twists die de mensen prikkelen om verder na te denken over hun relatie tot datgene dat ze eten. Lees verder om meer te weten te komen over deze innovatieve ondernemer uit de Brainport Regio.

Tijdens ‘The Other Dinner’, een evenement dat Rutzerveld organiseerde tijdens haar stage aan de Waag Society in Amsterdam - een stage die ze deed voor haar studie Industrial Design aan de Technische Universiteit in Eindhoven - trakteerde ze de deelnemers op muis en muskusrat als onderdeel van een programma dat design, biotechnologie en cultuur mixt om de toekomst van vlees bespreekbaar te maken. Ze gaf eerst een ‘van kop tot staart’-workshop waarbij alle delen van een dier gebruikt werden. Daarna bereidden en proefden de deelnemers dieren die normaal niet gegeten worden (lees muis en muskusrat). Vervolgens gaf Rutzerveld een workshop over het maken van kweekvlees; vlees dat niet van dieren komt, maar op synthetische wijze wordt gekweekt in een celcultuur.

“Er namen 60 mensen deel – wetenschappers, artiesten, filosofen. Het was geweldig om te zien waar mensen zich voor open durven te stellen, als ze eenmaal een paar uur met de materie bezig zijn”, zegt Rutzerveld.

Toen ze in 2014 benaderd werd door onderzoeksinstituut TNO om samen te werken aan een voedingsproject waarbij gebruik wordt gemaakt van 3D-technologie, wees ze de standaard 3D-producten meteen van de hand.

“Ik was niet van plan om een andere vorm chocola of koekje te maken. Ik wilde iets gezonds en duurzaams bedenken”, zo zegt Rutzerveld. “Ik heb gezegd dat ik het alleen wilde doen als het op mijn manier mocht. Ze stonden daar voor open, maar waren wel sceptisch.”

Rutzerveld, toen 21, kwam met het idee van een zelf-groeiende gezonde snack, ‘Edible Growth’ genaamd. Tijdens het project, dat in een lab werd uitgevoerd, werd gebruik gemaakt van levende organismen. Er werd een mini sferische tuin gevormd van 3D-geprinte zaden, sporen en mest. Deze minituin maakt het mogelijk om thuis binnen drie tot vijf dagen voedsel te produceren.

“Het is duurzaam omdat er minder land en transportmiddelen nodig zijn, maar ik wilde ook laten zien dat industrieel geproduceerd voedsel natuurlijk en gezond kan zijn”, zegt ze.

Edible Growth kreeg wereldwijde media-aandacht. Er werden tientallen artikelen over geschreven, o.a. door Wired en Dezeen, en een aantal prototypes zijn nog steeds te zien in reizende tentoonstellingen. Ze erkende destijds dat het zeker nog 10 jaar kan duren voordat het product te vermarkten is, maar niemand heeft tot dusver moeite gedaan om het idee uit te werken tot een ontwerp en een product. Rutzerveld is dus verder gegaan met andere projecten.

Hoewel Rutzerveld zich niet echt op de markt richt, is ze blij dat haar laatste project – STROOOP! – een gezonde variant van de typische Nederlandse stroopwafel, commercieel aantrekkelijk is.

Het product ontstond met vallen en opstaan. Toen ze op een dag zoete aardappels aan het koken was, merkte Rutzerveld op dat het vocht van de aardappels was teruggekookt tot een dikke stroop. Daar heeft ze vervolgens voedzame suikerspin van proberen te maken, iets dat mislukte.

Ondertussen experimenteerde ze met verschillende wortelgroenten in haar testkeuken en studioruimte vlakbij Strijp S in Eindhoven. Daar ontdekte ze dat enkele soorten wortelgroenten stroop produceren en stevige vezels bevatten.

“Ik ben geen wetenschapper of een plantenbioloog. Ik wil gewoon dingen weten”, zegt ze. “Ik ben heel nieuwsgierig en gefascineerd door wat er zich binnenin ons eten bevindt en hoe dat werkt. Dus ben ik naar een aantal wetenschappers gestapt voor informatie.”

Ze focuste zich op bieten, wortels en knolselderij, want deze groenten produceren zulke ‘mooie stroop’, zegt ze.

“Ik bedacht me dat, aangezien ik Nederlandse groente gebruik, ik ook een typisch Nederlands product kan gebruiken.”

Stroopwafels, twee kleine ronde wafels met een laagje suikerstroop daartussen, leek de perfecte keuze.

“Ik vind stroopwafels te zwaar en zoet, maar ze smaken best lekker met die warme vloeiende stroop”, zegt Rutzerveld, die zelf geen vlees of bewerkte voedingsmiddelen, zoals suiker en bloem, eet. “Daarom heb ik geprobeerd de wafels van plantaardige vezels te maken en te vullen met de stroop.”

Deze ontdekking hield haar de hele nacht wakker, opgewonden door alle mogelijkheden die ze zag.

“Van deze momenten houd ik het meest. Als ik denk dat iets fantastisch is en het me bezighoudt. Anders ben ik snel verveeld en ga ik weer verder met iets anders.”

Voor STROOOP! is Rutzerveld samen gaan werken met het in Brainport gevestigde Proverka, een bedrijf in Helmond dat zich bezighoudt met de productie van groentesappen en vezels uit de restgroenten die niet geschikt zijn voor de consumentenmarkt. Ze gebruikt de vezels voor de wafel en de stroop van het sap voor de vulling. Ze werkt ook samen met de Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (ZLTO), een organisatie die zo’n 16.000 boeren en tuinders in Brabant en Zuid-Nederland vertegenwoordigt die zich bezighouden met het op innovatieve en duurzame wijze verbouwen van gezond voedsel.

STROOOP! zal worden onthuld tijdens Dutch Design Week 2016, als onderdeel van de ‘Agri Meets Design’ showcase. Daarna hoopt Rutzerveld een partner te vinden die de commerciële productie van de gezonde koekjes op zich kan nemen.

Hoewel haar diverse voedingsproducten en –projecten verschillend lijken, vormen ze allemaal een manier voor Rutzerveld, die opgroeide in Limburg, om haar geloof en passie te ventileren. Ze deed aan wedstrijdzwemmen in haar jeugd en haar ouders hebben haar altijd aangemoedigd om haar uiterste best te doen bij alles wat ze deed. Dat principe handhaaft ze ook op de TU/e, waar zelfstudies haar de mogelijkheid boden de verschillende facetten van voeding en technologie te onderzoeken.

Haar eerste opdracht na haar afstuderen was het organiseren van het City Dinner Eindhoven in 2014, waarbij toonaangevende bedrijven, onderzoeksinstituten en regeringsleiders samen werden gebracht om samenwerking te vergemakkelijken. Alle ingrediënten van het diner waren gelinkt aan duurzame projecten op High Tech Campus Eindhoven, waar het diner werd gehouden.

RUTZERVELD VIND DE ENERGIE VAN EINDHOVEN INSPIREREND.
“Ik ben echt van mening dat hier een wetenschappelijke, technologische en innovatieve energie heerst. Mijn studio ligt tegenover Strijp S, de hipster hotspot van Eindhoven”, zegt ze. “Sinds ik in Eindhoven woon en werk, is mijn netwerk heel erg uitgebreid en hebben al zo veel mensen mij geholpen.”

Hoe graag Rutzerveld ook voedingsprojecten ontwikkeld, ze moedigt mensen ook aan om zelf te experimenteren.

“Door gebruik te maken van onbewerkte natuurproducten en nieuwe dingen te maken, leer je hoe je met voedingsproducten kunt werken, kunt experimenteren en smaken kunt mengen. Daarnaast voorkom je ook voedselverspilling”, zegt Rutzerveld. “Het is jouw voedsel. Probeer gewoon eens wat uit.”

Klik hier om deel te nemen aan de STROOOP!-workshop ‘van groente naar stroopwafel’ tijdens de Dutch Design Week.