BRAINPORT

met Eindhoven als hart, is een innovatieve toptechnologieregio van wereldformaat. Hier bedenken we oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van morgen.

Over Brainport

Slimme pleister voor veiligere bevalling



Niet iedere bevalling in het ziekenhuis verloopt zonder risico. Medische complicaties kunnen het verdere leven van het kind en de ouders ernstig tekenen. Nemo Healthcare in Eindhoven ontwikkelde een pleister met sensoren waarmee het welzijn van een baby in de baarmoeder tijdens de weeën nauwkeurig wordt bewaakt. Door problemen eerder te detecteren, worden bevallingen niet alleen veiliger. Het leidt ook tot minder medische (vervolg)kosten. Na bijna vijf jaar onderzoek en ontwikkeling kan de slimme pleister rekenen op een groeiende belangstelling van de medische markt.

“Een keizersnede is vaak niet gepland, maar een acute oplossing voor een onvoorziene noodsituatie. De ingreep kan gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Normaal gaat een baby door het baringskanaal en letterlijk met zijn neusje door de poep. Op die manier ontstaat op natuurlijke wijze de darmflora van een kind. Met een keizersnede zet je een kind op steriele wijze op de wereld. Dat kan bijvoorbeeld een nadelige invloed hebben op het ontwikkelen van allergieën. Los van het welzijn, is een keizersnede twee keer zo duur als een natuurlijke bevalling”, vertelt Bas Lemmens.

Pleister
De medeoprichter van Nemo Healthcare is afgestudeerd als moleculair bioloog aan de Universiteit van Wageningen maar tegenwoordig prijkt op zijn visitekaartje ‘Vice-President Business Development’. Zijn jonge bedrijf komt voort uit een gezamenlijk onderzoek van het Máxima Medisch Centrum in Veldhoven en de TU/e. Beide instellingen werkten aan een bewakingstechnologie voor ongeboren kinderen. Het resultaat was een pleister vol sensoren die op de buik van een zwangere vrouw wordt geplakt en nauwkeurig alle tekens van leven registreert. Na een ‘proof of concept’ werd Lemmens in 2009 gevraagd om de commerciële kansen van de toepassing te onderzoeken.

Sensor
“Ik heb mijn baan bij Maastricht Instruments opgezegd en ben in 2010 van start gegaan. Halverwege dat jaar hebben we Nemo opgericht. Onze technologie moet concurreren tegen twee bestaande methodes die ieder hun voor- en nadelen hebben. Bij de eerste gaat het eveneens om een uitwendige sensor die je met een elastische band op de buik spant. Het voordeel is dat deze toepassing herbruikbaar is maar volgens de wetenschappelijke literatuur hapert de registratie in 20 tot 40 procent van de gevallen. Bij de tweede methode wordt een sensor in de baarmoederholte geplaatst die de activiteit van de weeën registreert. Die werkt nauwkeuriger, maar door het invasieve karakter is de kans op complicaties groter. Onze toepassing combineert het beste van beide werelden.

De pleister verhoogt het comfort en de registratie is zeer nauwkeurig. We kunnen de samentrekking van de baarmoederspier en binnenkort ook de hartspier van het ongeboren kind heel verfijnd meten en alle signalen, ook die van de moeder, uit elkaar trekken en aanbieden aan gynaecologen. Ik ben overtuigd van de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek dat achter ons product zit en de kennis en ervaring die onze mensen hebben. Daarin zijn we uniek ten opzichte van de concurrentie.”

Besparing
De Radboud Universiteit heeft becijferd dat de aanpak van Nemo Healthcare zeer doelmatig is. Als de pleister drie kwart van de falende uitwendige registratie kan afvangen, uitgaande van 20 procent van de gevallen, dan zijn meer dan 60 kunstverlossingen per 1000 bevallingen te voorkomen. Omgerekend naar het aantal klinische bevallingen in Nederland -jaarlijks tussen 100.000 en 120.000- kan de besparing oplopen tot zes of zeven miljoen euro. Bij deze berekening is overigens niet gekeken naar de eventuele vervolgkosten, zoals behandeling in een couveuse of complicaties als gevolg van een keizersnede. Dat zou de rekensom behoorlijk opdrijven.

Dilemma
Nemo Healthcare stuit bij de introductie van haar technologie op een merkwaardig dilemma. Zo loopt bijvoorbeeld een kind bij ongeveer een procent van alle bevallingen een onherstelbare schade op door zuurstofgebrek. Vanaf de geboorte zijn er dan forse vervolgkosten voor intensieve zorg, aangepaste huisvesting, bijzonder onderwijs et cetera. Juist op deze vervolgkosten kan in de toekomst flink worden bespaard als de bewakingstechnologie bij een bevalling verbetert. Lemmens benadrukt: “Begrijp me niet verkeerd, het gaat niet louter om kosten. Het gaat vooral om een verbeterde bewaking, de veiligheid van onze kinderen. Maar als we marktpartijen zoals zorgverzekeraars en overheden willen overtuigen, dan kunnen we niet om die kostenreductie heen. Maar ziekenhuizen die onze technologie gebruiken, gaan er zelf financieel niet op vooruit. De prijs van onze huidige pleister is een paar tientjes. Dat is niets in verhouding tot de totale kostenbesparing in de zorgketen. Maar een verloskundige afdeling moet er wel in investeren. Tegelijk zullen ze dankzij onze technologie minder keizersneden uitvoeren, terwijl ze dat meer geld oplevert dan een natuurlijke bevalling. Dat is een hele perverse prikkel in het systeem. Het werpt een financiële barrière op voor de adoptie van een betere technologie. Vanuit het perspectief van patiënt, jij en ik dus, is dat zeer ongewenst, maar we hebben een gezondheidszorg opgetuigd waarin zo’n tegenstrijdigheid stand kan houden. Per persoon geven we 5300 euro per jaar aan zorg uit.

Financiering van de zorg is decentraal geregeld en niet ketenbreed. Iedereen is daarmee verantwoordelijk voor zijn eigen budget. Afdelingen en ziekenhuizen kijken dus vooral naar hun eigen huishoudboekje. Toen ik zes jaar geleden begon, had ik niet verwacht dat het zo’n impact zou hebben. Misschien wat naïef, maar ik ben er deels van uitgegaan dat mensen de beste zorg willen die tegelijk leidt tot een kostenbesparing. Dat heb ik onderschat.”

Perspectief
Toch is Lemmens volop overtuigd dat de innovatieve technologie van Nemo Healthcare het pleit gaat winnen. “Vijf jaar een product ontwikkelen zonder te verkopen is lastig. In dat opzicht is een financier als Bright Move erg belangrijk geweest voor ons. Maar sinds twee jaar is de slimme pleister te koop en het aantal afnemers groeit. Ziekenhuizen in Nederland, Finland en Israel zijn al om en er lopen gesprekken met andere landen. Met hulp van partner QRS Healthcare in Oss moet er in 2016 een stevig internationaal distributienetwerk staan. Tegelijkertijd is de technologie voorgedragen aan de Food & Drug Administration in de Verenigde Staten om een typegoedkeuring te krijgen. Verder zal China als afzetmarkt onder de loep worden genomen. “We zijn een jaar geleden ook gestart met een doorontwikkeling en zijn nu bezig met de vertaalslag van de wetenschappelijke resultaten naar een vernieuwd product dat klinisch inzetbaar is. We zullen voort moeten maken want de concurrentie zit niet stil.

Meer informatie:
Nemo Healthcare
Bright Move
QRS Healthcare